Con ếch truyện tranh của Matt Furie trở thành tiền mã hóa như thế nào

Câu chuyện của đồng PEPE không bắt đầu từ công nghệ blockchain hay thị trường tài chính, mà từ một cuốn truyện tranh về bốn anh chàng lười biếng ở chung phòng và một chú ếch xanh thích kéo quần xuống tận mắt cá chân khi đi vệ sinh. Pepe the Frog của Matt Furie đã đi qua một trong những hành trình kỳ lạ nhất trong lịch sử văn hóa: từ một khung truyện tranh độc lập đến meme internet, rồi biểu tượng chính trị, và cuối cùng là tiền mã hóa trị giá hàng tỷ đô la. Trên suốt chặng đường, nhân vật đã hoàn toàn tuột khỏi tầm kiểm soát của người sáng tạo, trở thành thứ mà Furie chưa bao giờ có ý định và không bao giờ có thể tưởng tượng được.

Boy's Club: Nơi Pepe Được Sinh Ra

Matt Furie, một họa sĩ sống tại San Francisco, tạo ra Pepe the Frog như một nhân vật trong loạt truyện tranh "Boy's Club." Số đầu tiên, tự xuất bản năm 2005, mô tả bốn nhân vật nhân hình — Pepe, Brett, Andy và Landwolf — sống cùng nhau và tham gia vào loại hài hước nhẹ nhàng, phi lý đặc trưng cho văn hóa lười biếng của thế hệ millennial.

Pepe là thành viên thư thái trong nhóm. Anh ta có cái miệng rộng, đôi mắt lim dim và phong thái thoải mái. Furie vẽ anh ta theo phong cách đơn giản, phóng khoáng với da xanh và thân hình giống người. Khoảnh khắc nổi tiếng nhất của nhân vật trong truyện tranh đến từ một khung hình khi Pepe, bị bắt gặp kéo quần xuống tận mắt cá chân khi đứng trước bồn tiểu, giải thích với nụ cười: "feels good man."

"Feels good man" trở thành cụm từ gắn liền nhất với Pepe và cuối cùng đóng vai trò nền tảng cho sự bùng nổ meme của nhân vật. Nhưng vào năm 2005, Pepe chỉ là một nhân vật trong một cuốn truyện tranh độc lập ít người biết với một lượng nhỏ người hâm mộ cuồng nhiệt.

Meme Xuất Hiện

Khoảng năm 2008, khung hình "feels good man" từ Boy's Club bắt đầu lan truyền trên 4chan, diễn đàn ẩn danh đóng vai trò lò ươm cho nhiều meme có ảnh hưởng nhất của internet. Người dùng trên board /b/ (random) của 4chan đăng hình ảnh trong nhiều ngữ cảnh khác nhau, và những người dùng khác bắt đầu vẽ lại Pepe trong các tình huống khác nhau, với biểu cảm và chú thích khác nhau.

Meme lan sang MySpace, Tumblr, và cuối cùng là Reddit và Twitter. Mỗi nền tảng phát triển văn hóa phụ Pepe riêng. Thiết kế đơn giản của nhân vật khiến anh ta dễ vẽ lại và chỉnh sửa, và biểu cảm trống trải, dễ uốn nắn có thể được điều chỉnh để truyền tải hầu như mọi cảm xúc. Pepe buồn, Pepe giận, Pepe tự mãn, Pepe ngạc nhiên — chú ếch trở thành chiếc bình chứa cho dải cảm xúc của internet.

Đến năm 2014, Pepe đã trở thành một trong những meme được chia sẻ rộng rãi nhất trên internet. Các người nổi tiếng bao gồm Katy Perry, Nicki Minaj và nhiều vận động viên đã đăng hình ảnh Pepe trên tài khoản mạng xã hội của họ. Nhân vật đã đạt được sự công nhận đại chúng trong khi vẫn duy trì uy tín ngầm. Đó là, theo tiêu chuẩn văn hóa internet, một kỷ nguyên vàng cho chú ếch.

Bước Ngoặt Đen Tối

Năm 2015 và 2016, hành trình văn hóa của Pepe rẽ sang hướng đen tối. Nhân vật bị các cộng đồng cực đoan trực tuyến chiếm dụng, sử dụng hình ảnh Pepe để phát tán nội dung chính trị kích động. Sự chiếm dụng không dựa trên bất kỳ điều gì vốn có trong nhân vật — Pepe không có chiều hướng chính trị nào trong tác phẩm gốc của Furie — nhưng sự phổ biến và khả năng thích ứng của nhân vật khiến anh ta dễ bị lợi dụng.

Tình hình leo thang trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016, khi hình ảnh Pepe được gắn liền rộng rãi với các phong trào chính trị cực đoan. Vào tháng 9 năm 2016, Liên đoàn Chống Phỉ báng (ADL) đã thêm Pepe the Frog vào cơ sở dữ liệu biểu tượng thù hận, với lưu ý rằng đa số việc sử dụng Pepe không mang tính thù hận và nhân vật đã bị chiếm dụng chứ không phải được tạo ra cho mục đích cực đoan.

Matt Furie đã suy sụp. Ông đã tạo ra một nhân vật hiền lành, ngớ ngẩn về tình bạn và hài hước thân thể, và nó đã bị biến thành thứ không thể nhận ra. Furie phát động chiến dịch "Save Pepe", cố gắng tràn ngập internet bằng hình ảnh Pepe tích cực. Năm 2017, trong một cử chỉ mang tính biểu tượng, Furie vẽ một truyện tranh trong đó Pepe qua đời, với bạn bè tham dự tang lễ.

Nhưng bạn không thể giết một meme. Pepe tiếp tục tồn tại ở mọi ngóc ngách của internet, trong mọi biến thể có thể tưởng tượng được.

Cuộc Chiến Pháp Lý Của Furie

Furie cũng theo đuổi hành động pháp lý để giành lại quyền kiểm soát sáng tạo của mình. Ông đệ đơn kiện vi phạm bản quyền chống lại một số cá nhân và tổ chức đã sử dụng hình ảnh Pepe cho mục đích thương mại mà không được phép, bao gồm một tác giả đã sử dụng Pepe trên bìa một cuốn sách chính trị. Furie giành chiến thắng trong nhiều vụ hòa giải và phán quyết, xác lập rằng ông vẫn giữ bản quyền nhân vật ngay cả khi nó đã được tái sản xuất và chỉnh sửa vô tận trên mạng.

Những chiến thắng pháp lý này có ý nghĩa biểu tượng quan trọng nhưng hạn chế về mặt thực tiễn. Luật bản quyền có thể xử lý các trường hợp sử dụng thương mại cụ thể của Pepe, nhưng không thể đảo ngược sự chuyển đổi văn hóa của nhân vật. Pepe thuộc về internet theo cách mà không có khung pháp lý nào có thể giải quyết trọn vẹn.

Token PEPE: Chú Ếch Bước Vào Tài Chính

Vào ngày 17 tháng 4 năm 2023, một nhà phát triển hoặc nhóm nhà phát triển ẩn danh đã ra mắt token PEPE trên blockchain Ethereum. Token không có tiện ích, không có lộ trình, và không có đội ngũ đứng sau theo nghĩa truyền thống. Đó là một memecoin thuần túy — một loại tiền mã hóa có giá trị hoàn toàn bắt nguồn từ sự công nhận văn hóa và sự nhiệt tình của cộng đồng.

Thời điểm rất có ý nghĩa. Thị trường tiền mã hóa đang thoát khỏi thị trường gấu tàn khốc năm 2022, và các nhà giao dịch khao khát điều lớn lao tiếp theo. Memecoin đã chứng minh khả năng tạo ra lợi nhuận khổng lồ trong các chu kỳ trước (Dogecoin và Shiba Inu là những ví dụ nổi bật nhất), và PEPE xuất hiện với nhân vật meme nổi tiếng nhất trong lịch sử internet làm linh vật.

Kết quả thật phi thường. Trong vài tuần sau khi ra mắt, vốn hóa thị trường của PEPE tăng vọt lên hàng trăm triệu đô la. Đến tháng 5 năm 2023, nó đã vượt quá 1,6 tỷ đô la. Những người mua sớm đầu tư vài trăm đô la thấy mình nắm giữ vị thế trị giá hàng trăm nghìn đô la. Cơn sốt thu hút sự đưa tin của truyền thông và được so sánh với đợt tăng giá của Dogecoin năm 2021.

Sự tăng trưởng của PEPE được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố:

• Nhận diện thương hiệu: Pepe the Frog có lẽ là nhân vật meme được nhận biết rộng rãi nhất trên thế giới, mang lại cho token giá trị văn hóa tức thì.

• Hoài niệm: Với nhiều người dùng internet, Pepe đại diện cho kỷ nguyên tự do của văn hóa internet thuở đầu. Mua PEPE, phần nào, là một hành động hoài niệm.

• Hình thành cộng đồng: Những người nắm giữ PEPE nhanh chóng hình thành một cộng đồng sôi nổi trên Twitter và Telegram, tạo nội dung, quảng bá token và xây dựng hạ tầng xã hội duy trì memecoin.

• Cơ chế giao dịch: Token được niêm yết trên các sàn giao dịch phi tập trung lớn ngay lập tức và nhanh chóng được các sàn tập trung đón nhận, giúp nó tiếp cận được lượng khán giả rộng lớn.

Sự Phức Tạp Văn Hóa

Token PEPE kế thừa toàn bộ sự phức tạp văn hóa của meme Pepe. Một số nhà quan sát chỉ trích token vì kiếm lợi từ một nhân vật từng gắn liền với hình ảnh thù hận. Những người khác lập luận rằng PEPE là một phần của nỗ lực rộng hơn nhằm giành lại Pepe cho mục đích tích cực, hài hước — rằng token đại diện cho bản sắc hài hước đại chúng của chú ếch hơn là bản sắc chính trị bị chiếm dụng.

Cuộc tranh luận chưa bao giờ được giải quyết trọn vẹn, và cũng không cần phải thế. Memecoin tồn tại trong không gian văn hóa nơi sự mơ hồ là một tính năng, không phải lỗi. Cùng sự cách biệt mỉa mai đặc trưng cho những meme Pepe thuở đầu — cảm giác rằng không nên coi bất kỳ điều gì quá nghiêm túc — thấm nhuần cộng đồng token PEPE.

Mối quan hệ của Matt Furie với đồng PEPE khá phức tạp. Đội ngũ pháp lý của ông đã theo dõi các trường hợp sử dụng thương mại trái phép nhân vật Pepe, trong khi bản thân Furie tiếp tục ủng hộ các cách diễn giải tích cực về sáng tạo của mình. Bộ phim tài liệu năm 2020 "Feels Good Man" ghi lại nỗ lực giành lại Pepe của Furie, và token PEPE thêm một chương nữa vào câu chuyện văn hóa đang tiếp diễn này.

Hiện Tượng Memecoin

Thành công của PEPE xác nhận và mở rộng luận điểm memecoin: rằng trong thị trường tiền mã hóa, sự liên quan văn hóa có thể có giá trị hơn đổi mới công nghệ. PEPE không có khả năng hợp đồng thông minh, không tích hợp DeFi, và không có đổi mới blockchain nào. Đó là một token ERC-20 có hình chú ếch. Và nó trị giá hàng tỷ đô la.

Điều này thách thức các giả định thông thường về giá trị trong thị trường tài chính. Tài chính truyền thống định giá tài sản dựa trên dòng tiền, tiềm năng thu nhập và tiện ích. Memecoin được định giá dựa trên sự cộng hưởng văn hóa, sức mạnh cộng đồng và niềm tin chung rằng người khác sẽ thấy meme đủ hài hước để mua vào.

Quỹ đạo của PEPE — từ một nhân vật truyện tranh vẽ tay năm 2005 đến một công cụ tài chính trị giá 1 tỷ đô la năm 2023 — có lẽ là ví dụ cực đoan nhất về cách văn hóa internet và thị trường tài chính đã hội tụ. Chú ếch "feels good man" đã đi một chặng đường rất dài từ cuốn sổ phác thảo của Matt Furie, và hành trình không có dấu hiệu kết thúc.